KÖŞE YAZISI | Sektörel güven endeksleriYazılma tarihi: 26 Ekim 2026
BAŞLIK:

Hizmet, perakende ve inşaat güveni, Ekim 2026: endeksler kendi geçmişlerine göre nerede?

KONU:TÜİK Hizmet, Perakende Ticaret ve İnşaat Güven Endeksleri (Ekim 2026, 26 Ekim 2026) üzerine kısa not
YAZAR:Muhammed İkbal Yılmaz

Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) 26 Ekim'de yayımladığı verilere göre mevsimsellikten arındırılmış güven endeksi Ekim'de bir önceki aya göre hizmet sektöründe %2,4 azalarak 109,2'ye indi, perakende ticarette %1,1 artarak 112,5'e, inşaatta %0,4 artarak 83,3'e çıktı (TÜİK, 2026).1 Tablo, her endeksin Ekim değerini Ocak 2011 – Ekim 2026 (190 ay) dönemindeki kendi dağılımıyla karşılaştırıyor.2

Endeks (mevsimsellikten arındırılmış) Ekim 2026 Medyan Düzey sırası, % Aylık değişim, % Değişim sırası, %
Hizmet güven endeksi 109,2 116,5 15,3 −2,4 10,6
Son 3 ayda iş durumu 106,8 114,5 17,9 −3,1 15,9
Son 3 ayda talep 105,8 113,6 17,4 −3,5 5,3
Gelecek 3 ay talep beklentisi 115,0 120,6 28,9 −0,7 45,0
Perakende ticaret güven endeksi 112,5 119,4 22,1 1,1 69,8
Son 3 ayda satışlar 121,5 130,6 23,7 6,2 93,7
Mevcut mal stok seviyesi 92,5 90,4 65,3 1,2 63,0
Gelecek 3 ay satış beklentisi 123,6 135,9 31,1 −3,4 22,2
İnşaat güven endeksi 83,3 90,6 17,9 0,4 56,6
Alınan kayıtlı siparişlerin düzeyi 80,7 82,5 32,6 0,4 59,8
Gelecek 3 ay çalışan sayısı beklentisi 85,9 99,5 13,2 0,4 57,7

Üç sektör endeksi de dönem medyanının altında: 190 ayın hizmette %15,3'ünde, perakendede %22,1'inde, inşaatta %17,9'unda endeks Ekim değerine eşit ya da ondan düşüktü. Hizmetteki %2,4'lük düşüş, 189 aylık değişimin %10,6'sının bu kadar ya da daha düşük olduğu bir değişim; alt kalemlerden son üç aydaki talepte bu oran %5,3. Perakendede son üç aydaki satışlar %6,2 arttı; 189 aylık değişimin yalnızca %6,9'u bu kadar ya da daha yüksek. Perakende ile hizmet endeksi arasındaki fark Ekim'de 3,3 puan; bu farkın dönem medyanı 1,8 ve 190 ayın %61,6'sında fark bu kadar ya da daha küçüktü; fark Eylül'de −0,6 idi. İnşaat güven endeksi 190 ayın 174'ünde 100'ün altında kaldı; en son Haziran 2012'de 100'ün üzerindeydi.

Kaynakça

Türkiye İstatistik Kurumu. (2026, 26 Ekim). Hizmet, perakende ticaret ve inşaat güven endeksleri, Ekim 2026 (Haber Bülteni No. 58159). https://veriportali.tuik.gov.tr/tr/press/58159

Notlar


  1. Endeks değerleri ve aylık değişimler bültenden alınmıştır (TÜİK, 2026). Endeksler 0–200 arasında değer alır; 100'ün üzeri iyimserliği, altı kötümserliği gösterir. Mevcut mal stok seviyesi endeksindeki artış stok azalışını gösterir. ↑

  2. Veri: TÜİK (2026), aynı bültenin tabloları "Hizmet / Perakende ticaret / İnşaat sektörü eğilimine ilişkin endeksler ve aylık değişim oranları, 2011-2026", mevsimsellikten arındırılmış endeksler, 26 Ekim 2026'da indirildi: aylık veri (CSV). Çalışma kitabı notta geçen her sayıyı onu üreten formülün ve metinle karşılaştıran bir kontrolün yanında listeler, böylece hesapları incelemek isteyen okuyucular bunları vakit kaybetmeden ve herhangi bir kod çalıştırmadan bir hesap tablosunda izleyebilir ve denetleyebilir. Aynı hesapları yineleyen kod, istenirse paylaşılır. Hesaplamalar (yazarın hesaplaması). $x_t$ bir endeksin Ocak 2011 – Ekim 2026 değerleri ($T = 190$); medyan, sıralanmış 190 değerin ortadaki ikisinin ortalamasıdır. "Düzey sırası", Ekim değerine eşit ya da ondan küçük $x_t$'lerin payıdır (%): $$100 \times \frac{\#\{t : x_t \le x_{\text{Eki 2026}}\}}{190}$$ Hizmet endeksi için: $$\frac{29}{190} = \%15{,}3$$ Aylık değişim, Şubat 2011 – Ekim 2026 için 189 değer: $$g_t = \left(\frac{x_t}{x_{t-1}} - 1\right)\times 100$$ "Değişim sırası", Ekim değişimine eşit ya da ondan küçük $g_t$'lerin payıdır (%): küçük değer nadir bir düşüşü, büyük değer nadir bir artışı gösterir. Ortalama ve standart sapmaya dayalı bir ölçü ($z$) yerine medyan ve sıra kullanılmıştır, çünkü endeksler aydan aya yüksek kalıcılık gösterir ve 2020'deki salgın aylarındaki büyük değişimler standart sapmayı büyütür: hizmet endeksinin aylık değişimlerinin standart sapması 2020 dahil 4,9, hariç 2,1 puandır. Ardışık aylar birbirinden bağımsız olmadığı için sıralar olasılık değil, Ekim değerinin yayımlanmış seri içindeki yerinin betimlemesidir. Perakende–hizmet farkı $d_t = x^{\text{perakende}}_t - x^{\text{hizmet}}_t$ için aynı tanımlar kullanılmıştır. Tablo ve metin yalnızca bu betimsel karşılaştırmaları içerir; endekslerin birbirini ya da başka değişkenleri etkilediğine dair bir sınama yapılmamıştır. ↑

Atıf: Yılmaz, M. İ. (2026). Hizmet, perakende ve inşaat güveni, Ekim 2026: endeksler kendi geçmişlerine göre nerede? https://muhammedikbalyilmaz.com/posts/guven-endeksleri-ekim-2026

Köşe yazısı · 300 kelime · 1 dk okuma